Όταν ο Κίνδυνος Ξεκινά Online
Η αυτοπροστασία στα social media δεν είναι ξεχωριστό κεφάλαιο από την αυτοπροστασία στον δρόμο. Ξεκινά στην οθόνη και καταλήγει στην πράξη. Και η συμπεριφορά που έχεις online μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους που εμφανίζονται στην πραγματική ζωή συχνά με τρόπους που δεν φαντάζεσαι.
Τι αφήνεις πίσω σου
Κάθε φορά που δημοσιεύεις κάτι στα social media αφήνεις πληροφορία. Η τοποθεσία σου, η ρουτίνα σου, τα μέρη που συχνάζεις, οι ώρες που είσαι εκτός σπιτιού, τα πρόσωπα που σε περιβάλλουν. Τα περισσότερα από αυτά δεν τα σκέφτεσαι ως πληροφορία ασφαλείας αλλά για κάποιον που σε παρακολουθεί, είναι ακριβώς αυτό.
Η φωτογραφία από το εστιατόριο λέει πού είσαι. Η φωτογραφία από τις διακοπές λέει ότι δεν είσαι σπίτι. Το check-in στο γυμναστήριο λέει σε ποια ώρα βγαίνεις μόνος. Αυτές δεν είναι υποθετικές απειλές είναι πληροφορίες που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πραγματικά περιστατικά.
Stalking – πώς ξεκινά
Το stalking σπάνια ξεκινά με φυσική παρουσία. Ξεκινά online. Με παρατήρηση, συλλογή πληροφοριών, χαρτογράφηση ρουτίνας. Και τα social media κάνουν αυτή τη διαδικασία εξαιρετικά εύκολη για όποιον έχει την πρόθεση.
Ένας ανοιχτός λογαριασμός με τακτικές αναρτήσεις είναι ουσιαστικά ημερολόγιο που ο καθένας μπορεί να διαβάσει. Και ο κίνδυνος δεν έρχεται πάντα από αγνώστους συχνά έρχεται από γνωστούς που έχουν πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες χωρίς να έχεις σκεφτεί τι τους δίνεις.
Παρενόχληση και κλιμάκωση
Η λεκτική επιθετικότητα online έχει μια ιδιαιτερότητα: δίνει στον άλλον ανωνυμία και απόσταση που τον κάνει πιο τολμηρό από ό,τι θα ήταν στην πράξη. Αυτό που δεν θα έλεγε ποτέ κατά πρόσωπο το γράφει χωρίς δισταγμό.
Το πρόβλημα είναι όταν η online παρενόχληση δεν μένει online. Όταν κάποιος περνά από σχόλια σε απειλές, από απειλές σε προσπάθεια εντοπισμού, από εντοπισμό σε φυσική παρουσία. Αυτή η κλιμάκωση δεν είναι σπάνια και τα σήματα είναι συνήθως εκεί πριν φτάσει στο τελευταίο στάδιο.
Τι κάνεις
Ο πρώτος και πιο αποτελεσματικός κανόνας είναι ο έλεγχος της πληροφορίας που δίνεις. Ιδιωτικοί λογαριασμοί, προσεκτική επιλογή ακόλουθων, αποφυγή real-time τοποθεσιών και ρουτινών. Δεν σημαίνει ότι δεν χρησιμοποιείς τα social media σημαίνει ότι τα χρησιμοποιείς με επίγνωση.
Αν αντιμετωπίσεις παρενόχληση, δεν εμπλέκεσαι. Η εμπλοκή τροφοδοτεί. Αποκλεισμός, καταγγελία και αν η απειλή είναι σοβαρή τεκμηρίωση. Στιγμιότυπα, ημερομηνίες, περιεχόμενο. Αυτά έχουν νομική αξία αν χρειαστεί να προχωρήσεις παραπέρα.
Αν κάποιος γνωστός σου δείχνει συμπεριφορά που σε ανησυχεί online, μην την αγνοείς επειδή τον γνωρίζεις. Η γνωριμία δεν είναι εγγύηση. Και η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι πάντα καλύτερη από την αναμονή να δεις πού θα φτάσει.
Τα παιδιά και οι έφηβοι
Σε αυτό το κομμάτι η ευθύνη είναι μεγαλύτερη. Τα παιδιά και οι έφηβοι δεν έχουν ακόμα την ωριμότητα να αξιολογήσουν τι πληροφορία δίνουν και σε ποιον. Και οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν online έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Ένα παιδί που βλέπει κάποιον να του ζητά προσωπικές πληροφορίες online δεν έχει αναπτύξει ακόμα την κριτική σκέψη να αξιολογήσει την πρόθεση. Δεν είναι αφέλεια είναι αναπτυξιακό στάδιο. Και γι’ αυτό η ευθύνη δεν είναι δική του είναι των ενηλίκων γύρω του.
Η συζήτηση για την ασφάλεια στα social media δεν είναι θέμα απαγορεύσεων. Είναι θέμα κατανόησης του τι σημαίνει να δίνεις πληροφορία σε άγνωστους, του πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί και του πότε πρέπει να μιλήσεις σε κάποιον ενήλικα.
Συμπέρασμα
Η ψηφιακή σου παρουσία είναι μέρος της πραγματικής σου ζωής. Ό,τι δημοσιεύεις, ό,τι αφήνεις ορατό, ό,τι μοιράζεσαι όλα αυτά δημιουργούν ένα προφίλ που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από αυτούς που έχουν την πρόθεση. Η αυτοπροστασία στα social media δεν είναι παράνοια. Είναι επίγνωση η ίδια επίγνωση που εφαρμόζεις στον δρόμο, μεταφερμένη στην οθόνη.
Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα περπατάμε τον παλιό δρόμο. Ο παλιός δρόμος δεν διαφημίζεται, βρίσκεται από αυτούς που τον αναζητούν. Αν νιώθεις ότι αυτός ο δρόμος σε καλεί, επικοινώνησε μαζί μας.