Το χτύπημα στο συκώτι είναι ίσως το πιο παρεξηγημένο φαινόμενο στις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες. Όλοι έχουν δει κάποιον να σωριάζεται από ένα χτύπημα στο δεξί πλευρό που δεν έμοιαζε καν δυνατό, και ταυτόχρονα έχουν δει τεράστια χτυπήματα στο στήθος ή στον ώμο να μην κάνουν απολύτως τίποτα. Η εξήγηση που δίνεται συνήθως είναι «πονάει πολύ εκεί». Είναι λάθος, και η σωστή απάντηση λέει πολλά για το πώς λειτουργεί πραγματικά το ανθρώπινο σώμα. Όσοι ασχολούνται με την αυτοάμυνα στη Λάρισα συναντούν συνεχώς αυτή την παρανόηση, και αξίζει να ξεκαθαριστεί.
Δεν πρόκειται για πόνο. Πρόκειται για κατάρρευση συστήματος.
Πού βρίσκεται πραγματικά το συκώτι
Το συκώτι κάθεται στο δεξί άνω τμήμα της κοιλιάς, ακριβώς κάτω από το διάφραγμα. Το μεγαλύτερο μέρος του προστατεύεται από τις κάτω πλευρές, αλλά το κατώτερο όριό του προεξέχει συχνά λίγο κάτω από το πλευρικό τόξο, στη δεξιά πλευρά. Είναι το μεγαλύτερο συμπαγές όργανο του σώματος και ένα από τα πιο αγγειοβριθή: σε κάθε στιγμή κρατά μέσα του σημαντικό όγκο αίματος.
Αυτή η θέση εξηγεί γιατί το αποτελεσματικό χτύπημα δεν είναι ευθύ ούτε οριζόντιο στο κέντρο της κοιλιάς. Έρχεται στη δεξιά πλευρά, με ανοδική γωνία, κάτω από τις πλευρές. Η γωνία δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ο λόγος που η ίδια δύναμη άλλοτε φτάνει στο όργανο και άλλοτε χάνεται στους μυς και στα οστά.
Γιατί δεν είναι θέμα δύναμης
Εδώ είναι ο πυρήνας του πράγματος. Όταν χτυπάς το στήθος, τον ώμο ή το μέτωπο, χτυπάς πυκνό ιστό: μυ, οστό, σκελετική δομή σχεδιασμένη να απορροφά και να διανέμει δύναμη. Όσο δυνατό κι αν είναι το χτύπημα, η ενέργεια διασκορπίζεται σε ανθεκτικές κατασκευές. Γι’ αυτό ένα τεράστιο χτύπημα εκεί μπορεί να μην έχει κανένα αποτέλεσμα πέρα από έναν μώλωπα.
Το χτύπημα στο συκώτι κάνει το αντίθετο. Παραδίδει την ενέργεια σε ένα μαλακό, γεμάτο αίμα όργανο, με πλούσια νεύρωση και άμεση σύνδεση με το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Δεν χρειάζεται μεγάλη δύναμη. Χρειάζεται ο σωστός στόχος, στη σωστή γωνία. Γι’ αυτό ένα μέτριο, καλά τοποθετημένο χτύπημα ρίχνει κάποιον, ενώ ένα ισχυρότερο σε λάθος σημείο τον αφήνει αδιάφορο. Η ακρίβεια νικά τη δύναμη, και αυτό είναι μάθημα που στο Koden Arashi το επαναλαμβάνουμε συνεχώς.
Τι συμβαίνει μέσα στο σώμα τη στιγμή του χτυπήματος
Το συκώτι περιβάλλεται από μια κάψα, την κάψα του Glisson, πλούσια σε νευρικές απολήξεις. Όταν ένα απότομο χτύπημα παραμορφώνει βίαια το όργανο, η κάψα στέλνει ένα τεράστιο κύμα σπλαχνικού άλγους. Μέχρι εδώ θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για πόνο. Αλλά το ουσιαστικό συμβαίνει ταυτόχρονα και είναι κάτι άλλο.
Το έντονο αυτό σπλαχνικό ερέθισμα πυροδοτεί ένα αντανακλαστικό του αυτόνομου νευρικού συστήματος, μια απότομη παρασυμπαθητική απόκριση μέσω της πνευμονογαστρικής οδού. Το αποτέλεσμα είναι δύο πράγματα μαζί: κατακόρυφη πτώση του καρδιακού ρυθμού και απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης. Μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου ο εγκέφαλος μένει για λίγο υποαιματωμένος. Τα πόδια λυγίζουν, το σώμα χάνει τον έλεγχο, ο άνθρωπος σωριάζεται.
Το κρίσιμο σημείο: αυτό δεν είναι πόνος που μπορείς να αντέξεις με θέληση. Είναι μια συστημική κατάρρευση που το σώμα την επιβάλλει ανεξάρτητα από το πόσο σκληρός είναι κάποιος. Ένας πολύ σκληρός άνθρωπος μπορεί να αντέξει τρομερό πόνο. Δεν μπορεί να αντέξει την πτώση της δικής του πίεσης. Γι’ αυτό το χτύπημα στο συκώτι δεν παρακάμπτεται με «καρδιά».
Γιατί το knockout στο σώμα διαφέρει από αυτό στο κεφάλι
Αυτή η διάκριση ξεχωρίζει όποιον καταλαβαίνει πραγματικά από όποιον απλώς επαναλαμβάνει. Το knockout στο κεφάλι είναι νευρολογικό φαινόμενο. Ένα χτύπημα που στρέφει απότομα το κεφάλι προκαλεί επιτάχυνση και περιστροφή του εγκεφάλου μέσα στο κρανίο, διαταράσσοντας στιγμιαία τη λειτουργία του εγκεφαλικού στελέχους. Το αποτέλεσμα είναι απώλεια συνείδησης. Ο μηχανισμός είναι μηχανικός και νευρολογικός.
Το knockout στο συκώτι είναι αυτόνομο φαινόμενο, εντελώς διαφορετικό. Εδώ ο άνθρωπος συχνά δεν χάνει καν τις αισθήσεις του. Παραμένει σε επίγνωση, αλλά απλώς δεν μπορεί να σταθεί, δεν μπορεί να αναπνεύσει σωστά, δεν μπορεί να κινητοποιήσει το σώμα του. Δεν είναι ο εγκέφαλος που έσβησε. Είναι το κυκλοφορικό που κατέρρευσε για λίγα δευτερόλεπτα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το σώμα έχει και άλλους τέτοιους ευάλωτους στόχους με δικό του μηχανισμό ο καθένας. Ένα χτύπημα στο ηλιακό πλέγμα, για παράδειγμα, ερεθίζει το κοιλιακό νευρικό πλέγμα και προκαλεί σπασμό του διαφράγματος, γι’ αυτό κάποιος «κόβεται» και δεν μπορεί να πάρει ανάσα. Διαφορετικό σημείο, διαφορετικός μηχανισμός, διαφορετικό αποτέλεσμα. Δεν υπάρχει ένα μαγικό σημείο. Υπάρχει η κατανόηση της φυσιολογίας.
Τι σημαίνει αυτό για την αυτοπροστασία
Το πρώτο και σημαντικότερο: η δύναμη δεν είναι το παν. Ένας μικρόσωμος άνθρωπος, μια γυναίκα απέναντι σε μεγαλύτερο αντίπαλο, δεν χρειάζεται να νικήσει στη δύναμη. Χρειάζεται να ξέρει πού και πώς. Η γνώση του στόχου και της γωνίας μετατρέπει μέτρια σωματική δύναμη σε πραγματική αποτελεσματικότητα. Αυτό δεν είναι θεωρία, είναι φυσιολογία.
Το δεύτερο, εξίσου σημαντικό: όταν καταλαβαίνεις πόσο ευάλωτο είναι αυτό το σημείο στον άλλον, καταλαβαίνεις πόσο ευάλωτο είναι και στον εαυτό σου. Μαθαίνεις να προστατεύεις το δεξί σου πλευρό, να μην το αφήνεις ακάλυπτο. Η γνώση δουλεύει και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Αυτοάμυνα στη Λάρισα: γιατί αυτή η γνώση διδάσκεται με ευθύνη
Πρέπει να ειπωθεί καθαρά. Το συκώτι είναι ζωτικό όργανο και εξαιρετικά αγγειοβριθές. Ένα πολύ ισχυρό χτύπημα δεν προκαλεί απλώς προσωρινή κατάρρευση. Μπορεί να προκαλέσει ρήξη του οργάνου και εσωτερική αιμορραγία, μια κατάσταση επείγουσα και δυνητικά θανατηφόρα. Δεν είναι κόλπο για επίδειξη.
Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που στο Koden Arashi, εδώ στη Λάρισα, η γνώση αυτή διδάσκεται μέσα σε πλαίσιο ευθύνης και όχι ως εντυπωσιασμός. Όποιος καταλαβαίνει πραγματικά πόσο επικίνδυνο είναι ένα τέτοιο σημείο, καταλαβαίνει και γιατί δεν παίζουμε μαζί του. Η αληθινή γνώση της βίας δεν γεννά επιθετικότητα. Γεννά σεβασμό προς τη δύναμη και αυτοσυγκράτηση στη χρήση της.
Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα περπατάμε τον παλιό δρόμο. Ο παλιός δρόμος δεν διαφημίζεται, βρίσκεται από αυτούς που τον αναζητούν. Αν νιώθεις ότι αυτός ο δρόμος σε καλεί, επικοινώνησε μαζί μας.