Όταν μια γυναίκα αναζητά σήμερα μαθήματα για γυναικεία αυτοάμυνα στη Λάρισα ή οπουδήποτε αλλού, συνήθως δεν γνωρίζει ότι πατά σε έναν δρόμο ηλικίας οκτώ αιώνων. Πριν από τα σύγχρονα σεμινάρια, πριν από τις αφίσες και τις υποσχέσεις, υπήρξαν γυναίκες που δεν έμαθαν να προστατεύονται σε ένα Σαββατοκύριακο. Έμαθαν να προστατεύονται σε μια ζωή. Οι onna-musha, οι πολεμίστριες της φεουδαρχικής Ιαπωνίας, δεν άφησαν πίσω τους απλώς ιστορία. Άφησαν μια αρχή που παραμένει ο πυρήνας κάθε σοβαρής εκπαίδευσης αυτοπροστασίας μέχρι σήμερα.
Οι πολεμίστριες της φεουδαρχικής Ιαπωνίας
Η λέξη onna-musha σημαίνει γυναίκα πολεμίστρια. Αυτός είναι ο όρος που απαντά στις ιαπωνικές ιστορικές πηγές για τις γυναίκες που έλαβαν μέρος σε πραγματικές μάχες. Ο όρος onna-bugeisha, που κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο, είναι μεταγενέστερη κατασκευή και δεν απαντά σχεδόν πουθενά στις πηγές της εποχής. Δεν επρόκειτο για εξαίρεση ή για γραφικό θρύλο. Στις οικογένειες των μπούσι, των πολεμιστών της φεουδαρχικής Ιαπωνίας, οι γυναίκες είχαν συγκεκριμένο και βαρύ καθήκον: την προστασία του σπιτιού, της οικογένειας και της τιμής του οίκου όταν οι άνδρες απουσίαζαν στον πόλεμο. Και η προστασία αυτή δεν ήταν θεωρητική.
Η εκπαίδευσή τους ξεκινούσε από την παιδική ηλικία. Κύριο όπλο τους ήταν η naginata, η μακριά λόγχη με την κυρτή λεπίδα, που κρεμόταν πάνω από την πόρτα κάθε σπιτιού πολεμικής οικογένειας. Μαζί της, το kaiken, το κοντό μαχαίρι που κάθε γυναίκα έφερε επάνω της για τον κλειστό χώρο, εκεί όπου η απόσταση χάνεται και η απειλή έρχεται σώμα με σώμα. Μορφές όπως η Tomoe Gozen, που πολέμησε στον πόλεμο Genpei τον 12ο αιώνα, ή η Nakano Takeko, που έπεσε το 1868 ηγούμενη γυναικείου σώματος μάχης, δεν ήταν σύμβολα. Ήταν προϊόντα δεκαετιών καλλιέργειας.
Η αρχή που νικά τη δύναμη στη γυναικεία αυτοάμυνα
Εδώ βρίσκεται το σημείο που αφορά κάθε γυναίκα σήμερα. Η naginata δεν επιλέχθηκε τυχαία. Το μήκος της κρατούσε τον αντίπαλο μακριά και η μηχανική της μετέτρεπε την περιστροφή του κορμού σε ισχύ που δεν εξαρτιόταν από τον μυϊκό όγκο. Το ίδιο δίδασκε και το jujutsu της εποχής: η σωστή γωνία, η μόχλευση και η διατάραξη της ισορροπίας νικούν τη σωματική υπεροχή. Η δύναμη του επιτιθέμενου δεν είναι εμπόδιο. Είναι υλικό προς εκμετάλλευση.
Αυτή η αρχή είναι η πραγματική κληρονομιά των onna-musha. Όχι οι συγκεκριμένες τεχνικές, που ανήκουν στην εποχή τους και στα όπλα τους, αλλά η κατανόηση ότι η αυτοπροστασία δεν χτίζεται πάνω στη δύναμη. Χτίζεται πάνω στη μηχανική, στην απόσταση, στην επίγνωση και στην ψυχραιμία. Στις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες αυτή η γνώση δεν χάθηκε ποτέ. Μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά και φτάνει ως τις μέρες μας μέσα από τα συστήματα που τη διαφύλαξαν.
Το επικίνδυνο όνειρο του διημέρου
Και εδώ η ιστορία συναντά το σήμερα, με τρόπο που πρέπει να ειπωθεί καθαρά. Η αγορά έχει γεμίσει σεμινάρια που υπόσχονται σε μια γυναίκα ότι σε λίγες ώρες θα βγει ικανή να αντιμετωπίσει μια επίθεση. Όποιος σου υπόσχεται ετοιμότητα σε ένα διήμερο, σου πουλάει ένα επικίνδυνο όνειρο. Επικίνδυνο, γιατί η ψεύτικη σιγουριά είναι χειρότερη από την επίγνωση της αδυναμίας. Η γυναίκα που πιστεύει ότι είναι έτοιμη ενώ δεν είναι, θα σταθεί εκεί που δεν έπρεπε να σταθεί.
Η Tomoe Gozen δεν έμαθε να πολεμά σε ένα τριήμερο. Καμία ικανότητα που καλείται να λειτουργήσει κάτω από φόβο και αιφνιδιασμό δεν αποκτάται στιγμιαία. Το σώμα χρειάζεται επανάληψη για να απαντήσει χωρίς σκέψη και ο νους χρειάζεται χρόνο για να μάθει να βλέπει την απειλή πριν αυτή εκδηλωθεί.
Από τη γνωριμία στην καλλιέργεια
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα σεμινάριο δεν έχει θέση. Έχει, όταν λέει την αλήθεια για το τι είναι. Ένα σεμινάριο γνωριμίας δείχνει τον δρόμο, δεν τον διανύει. Δίνει σε μια γυναίκα την πρώτη επαφή με τις αρχές της αυτοπροστασίας, τη μόχλευση αντί της δύναμης, την απόσταση αντί του πανικού, και της επιτρέπει να αποφασίσει αν θέλει να περπατήσει παραπέρα. Όποιος το παρουσιάζει ως προορισμό, εξαπατά. Όποιος το παρουσιάζει ως πόρτα, τιμά και τον εαυτό του και αυτούς που τον εμπιστεύονται.
Στο Koden Arashi Dojo τα εκπαιδευόμενα μέλη μας δεν αγοράζουν υπόσχεση ετοιμότητας. Ακολουθούν μια πορεία καλλιέργειας, όπως ακριβώς την ακολουθούσαν οι γυναίκες των πολεμικών οίκων της Ιαπωνίας: με συνέπεια, με υπομονή και με σεβασμό στον χρόνο που απαιτεί η πραγματική ικανότητα. Η αυτοάμυνα στη Λάρισα δεν χρειάζεται περισσότερες υποσχέσεις. Χρειάζεται περισσότερη αλήθεια. Και η αλήθεια είναι αυτή που δίδασκε η naginata πάνω από την πόρτα: η προστασία δεν είναι προϊόν. Είναι στάση ζωής που καλλιεργείται.
Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα περπατάμε τον παλιό δρόμο. Ο παλιός δρόμος δεν διαφημίζεται, βρίσκεται από αυτούς που τον αναζητούν. Αν νιώθεις ότι αυτός ο δρόμος σε καλεί, επικοινώνησε μαζί μας.