Οι Hwarang ήταν οι νεαροί πολεμιστές του αρχαίου κορεατικού βασιλείου της Silla, ένας θεσμός που συνδύαζε τη στρατιωτική εκπαίδευση με την πνευματική και ηθική καλλιέργεια σε βαθμό που δύσκολα συναντάμε αλλού στην ιστορία των παραδοσιακών πολεμικών τεχνών. Αν το bushido είναι ο δρόμος του Ιάπωνα σαμουράι, οι Hwarang αποτελούν το κορεατικό αντίστοιχο, με μια σημαντική διαφορά: προηγήθηκαν κατά αιώνες.
Το ιστορικό πλαίσιο
Η κορεατική χερσόνησος κατά την περίοδο των Τριών Βασιλείων ήταν μοιρασμένη ανάμεσα στη Goguryeo, τη Baekje και τη Silla. Η Silla ήταν το μικρότερο και, αρχικά, το πιο αδύναμο από τα τρία. Τον 6ο αιώνα, επί βασιλείας του Jinheung, ο θεσμός των Hwarang οργανώθηκε επίσημα ως σώμα επίλεκτων νέων, κυρίως από αριστοκρατικές οικογένειες, που θα αποτελούσαν τη μελλοντική ηγεσία του βασιλείου.
Η λέξη Hwarang μεταφράζεται συνήθως ως «ανθισμένοι νέοι» ή «ιππότες των λουλουδιών». Η ονομασία μπορεί να ξενίζει όποιον έχει συνηθίσει τη σκληρή εικόνα του πολεμιστή, όμως αποτυπώνει την ουσία του θεσμού: ο πολεμιστής της Silla δεν ήταν απλώς μαχητής. Ήταν ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος σε διαρκή άνθιση.
Μια εκπαίδευση πέρα από τη μάχη
Η εκπαίδευση των Hwarang κάλυπτε το πλήρες φάσμα της πολεμικής προετοιμασίας της εποχής: τοξοβολία, ιππασία, ξιφασκία, μάχη σώμα με σώμα. Όμως το ίδιο βάρος δινόταν στην ποίηση, στη μουσική, στον χορό και στη μελέτη της ηθικής φιλοσοφίας. Οι νεαροί πολεμιστές περιπλανιόνταν σε ιερά βουνά και ποτάμια, συνέθεταν ύμνους, τα λεγόμενα hyangga, και καλλιεργούσαν το πνεύμα τους παράλληλα με το σώμα.
Στη διαμόρφωση αυτής της παιδείας συναντήθηκαν τρία ρεύματα: ο Βουδισμός, ο Κομφουκιανισμός και ο Ταοϊσμός. Ο Βουδισμός έδωσε την πνευματική διάσταση και τη σχέση με τον θάνατο, ο Κομφουκιανισμός την κοινωνική τάξη και το καθήκον, ο Ταοϊσμός την αρμονία με τη φύση. Το αποτέλεσμα ήταν ένας πολεμιστής που έβλεπε τη μάχη ως έσχατο μέσο και την προσωπική καλλιέργεια ως διά βίου υποχρέωση.
Ο κώδικας: Sesok Ogye, οι Πέντε Εντολές
Η καρδιά του θεσμού είναι ο κώδικας που αποδίδεται στον βουδιστή μοναχό Wongwang, γύρω στο 600 μ.Χ. Δύο νεαροί Hwarang τον αναζήτησαν ζητώντας καθοδήγηση, και εκείνος τους παρέδωσε τις Πέντε Κοσμικές Εντολές, το Sesok Ogye:
Πίστη στον ηγεμόνα. Η αφοσίωση στο σύνολο πάνω από το προσωπικό συμφέρον.
Σεβασμός στους γονείς. Το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζεται κάθε άλλη αρετή.
Εμπιστοσύνη ανάμεσα στους φίλους. Ο λόγος του πολεμιστή έχει βάρος ή δεν έχει τίποτα.
Ποτέ υποχώρηση στη μάχη. Όταν η σύγκρουση είναι αναπόφευκτη, η δέσμευση είναι απόλυτη.
Διάκριση στην αφαίρεση ζωής. Η βία δεν ασκείται ποτέ αδιάκριτα ούτε χωρίς ανάγκη.
Αξίζει να σταθεί κανείς στην πέμπτη εντολή. Ένας πολεμικός κώδικας που θέτει ως θεμελιώδη αρχή τον περιορισμό της βίας δεν είναι αυτονόητος για την εποχή του. Εδώ βρίσκεται και η βαθύτερη συγγένεια με τη φιλοσοφία της αυτοπροστασίας: η ικανότητα να βλάψεις συνοδεύεται πάντα από την ευθύνη να μην το κάνεις χωρίς λόγο.
Hwarang και bushido: μια σύγκριση
Η σύγκριση με το bushido είναι φυσιολογική, αλλά χρειάζεται ακρίβεια. Το bushido, ως γραπτά κωδικοποιημένο σύστημα αξιών, πήρε τη μορφή που γνωρίζουμε κυρίως κατά την περίοδο Edo, όταν οι σαμουράι είχαν ήδη μετατραπεί σε διοικητική τάξη. Ο κώδικας των Hwarang καταγράφηκε σχεδόν χίλια χρόνια νωρίτερα και εφαρμόστηκε από πολεμιστές που πολεμούσαν πραγματικά.
Υπάρχει και μια δεύτερη διαφορά. Το bushido απευθυνόταν σε μια κληρονομική κάστα. Οι Hwarang ήταν θεσμός νεότητας και εκπαίδευσης: στόχος του δεν ήταν να διατηρήσει μια τάξη, αλλά να διαμορφώσει ανθρώπους. Οι ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι από τις τάξεις τους αναδείχθηκαν οι στρατηγοί και οι αξιωματούχοι που οδήγησαν τη Silla στην ενοποίηση των Τριών Βασιλείων τον 7ο αιώνα, με γνωστότερο τον στρατηγό Kim Yu-sin.
Η κληρονομιά στις σύγχρονες κορεατικές παραδοσιακές πολεμικές τέχνες
Ο θεσμός των Hwarang παρήκμασε μετά την ενοποίηση και χάθηκε με την πτώση της Silla. Δεν υπάρχει αδιάσπαστη τεχνική γραμμή που να συνδέει τους Hwarang με τις σύγχρονες κορεατικές παραδοσιακές πολεμικές τέχνες, και όποιος ισχυρίζεται το αντίθετο κάνει μάρκετινγκ, όχι ιστορία. Αυτό που επιβίωσε είναι κάτι σημαντικότερο από τεχνικές: ένα πνευματικό πρότυπο.
Το Hapkido, γνωστό και ως Χαπκίντο, το οποίο διδάσκεται στο dojo μας ως Go Do Moo Kwan Hapkido Hosinsul, αντλεί από αυτό ακριβώς το πρότυπο. Η αντίληψη ότι η εκπαίδευση στη μάχη είναι αδιαχώριστη από την ηθική καλλιέργεια, ότι το εκπαιδευόμενο μέλος διαμορφώνεται ως άνθρωπος και όχι απλώς ως μαχητής, είναι κληρονομιά των Hwarang που παραμένει ζωντανή σε κάθε σοβαρή σχολή.
Τι μας διδάσκουν σήμερα
Οι Hwarang μάς υπενθυμίζουν ότι η αυτοπροστασία δεν ήταν ποτέ μόνο σωματική υπόθεση. Ένας κώδικας που απαιτεί πίστη, σεβασμό, εντιμότητα, αποφασιστικότητα και διάκριση περιγράφει έναν ολόκληρο τρόπο ζωής. Ο νεαρός πολεμιστής της Silla εκπαιδευόταν στο ξίφος και στην ποίηση με την ίδια σοβαρότητα, γιατί καταλάβαινε ότι το ένα χωρίς το άλλο παράγει είτε έναν αδύναμο άνθρωπο είτε έναν επικίνδυνο.
Δεκαπέντε αιώνες αργότερα, το ερώτημα παραμένει το ίδιο για όποιον μπαίνει σε ένα dojo: εκπαιδεύεσαι για να γίνεις μαχητής ή για να γίνεις άνθρωπος; Οι Hwarang απάντησαν ότι το δεύτερο περιέχει το πρώτο. Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα περπατάμε τον παλιό δρόμο. Ο παλιός δρόμος δεν διαφημίζεται· βρίσκεται από αυτούς που τον αναζητούν. Αν νιώθεις ότι αυτός ο δρόμος σε καλεί, επικοινώνησε μαζί μας.