Η Fusen Ryu (不遷流) ανήκει στις νεότερες σχολές του koryū jujutsu. Ιδρύθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, δηλαδή σε μια εποχή που οι περισσότερες παραδοσιακές πολεμικές τέχνες της Ιαπωνίας μετρούσαν ήδη αιώνες ζωής. Παρά τη μικρή της ηλικία, κατέληξε να είναι από τις πιο συζητημένες σχολές της περιόδου, επειδή βρέθηκε στο επίκεντρο της σύγκρουσης ανάμεσα στο παλιό jujutsu και στο νεοσύστατο Kodokan.
Ο ιδρυτής: Takeda Motsugai
Ο Takeda Motsugai (武田物外, 1794 – 1867) γεννήθηκε σε οικογένεια που ανήκε στο σόι των Takeda και σε ηλικία δεκαέξι ετών εισήλθε στον βουδισμό Zen της σχολής Sōtō. Το προσωνύμιο Fusen, από το οποίο πήρε το όνομά της αργότερα η σχολή του, προέρχεται από τη μοναστική του ζωή.
Η εκπαίδευσή του ξεκίνησε από τη Namba Ippo Ryu, κοντά στον Takahashi Inobei Mitsumasa, από τον οποίο έλαβε Menkyo Kaiden. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος musha shugyō, δηλαδή περιπλάνησης με σκοπό την εκπαίδευση και τη δοκιμασία. Στη διάρκειά της ήρθε σε επαφή με τη Yoshin Ryu, την Takenouchi Ryu, τη Sekiguchi Ryu, την Kito Ryu και τη Shibukawa Ryu στο άοπλο κομμάτι, καθώς και με τη Yagyū Shinkage Ryu, τη Hōzōin Ryu, την Otsubo Ryu και τη Yamada Ryu στα όπλα.
Το 1830 ορίστηκε ιερέας του ναού Saihoji στο Κιότο και έχτισε δίπλα του dojo, όπου άρχισε να διδάσκει το δικό του σύστημα. Η φήμη του τράβηξε πολλούς επισκέπτες που ζητούσαν αναμέτρηση και, σύμφωνα με τις πηγές, κανείς δεν κατάφερε να τον νικήσει. Λέγεται ότι όσοι εκπαιδεύτηκαν κοντά του έφτασαν τους τρεις χιλιάδες.
Τι περιλάμβανε το σύστημα
Η Fusen Ryu δεν ήταν ποτέ σχολή ενός αντικειμένου. Το πρόγραμμά της κάλυπτε jujutsu, bōjutsu, jōjutsu, kenjutsu, iaijutsu, naginatajutsu, kusarigamajutsu και jittejutsu. Στο άοπλο μέρος υπήρχε πλήρης ύλη atemi waza, nage waza και shime waza.
Αυτό που συχνά αγνοείται είναι ότι το κέντρο βάρους του άοπλου συστήματος δεν βρισκόταν στο έδαφος. Η σχολή έδινε έμφαση στα gyaku waza, στις τεχνικές δηλαδή ελέγχου των αρθρώσεων σε όρθια θέση, με ιδιαίτερη εξειδίκευση στις λαβές του καρπού.
Όπως συμβαίνει σχεδόν σε όλα τα koryū jujutsu, η μετάβαση στο έδαφος υπήρχε ως μέρος της εκπαίδευσης, αλλά δεν αποτελούσε τον κύριο τρόπο μάχης. Οι τεχνικές σχεδιάζονταν για ένα περιβάλλον όπου ο αντίπαλος μπορούσε να είναι οπλισμένος ή να υπάρχουν περισσότεροι από ένας επιτιθέμενοι. Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος και η εξουδετέρωση από όρθια θέση παρέμεναν ο βασικός άξονας της διδασκαλίας.
Η μετάβαση σε μια νέα εποχή
Ο Motsugai πέθανε το 1867, έναν χρόνο πριν από την Παλινόρθωση Meiji. Η σχολή μετέφερε το κέντρο της στην Okayama, σε μια Ιαπωνία που άλλαζε ραγδαία. Η τάξη των samurai καταργήθηκε, η οπλοφορία απαγορεύτηκε και οι παραδοσιακές πολεμικές τέχνες έχασαν τον θεσμικό τους ρόλο. Οι σχολές που επιβίωσαν ήταν εκείνες που βρήκαν νέο πλαίσιο, συνήθως στην αστυνομία ή στην εκπαίδευση.
Tanabe Mataemon και η σύγκρουση με το Kodokan
Ο Tanabe Mataemon (田辺又右衛門, 1869 – 1942) ήταν γιος του Tanabe Torajiro, τότε επικεφαλής της σχολής. Ξεκίνησε την εκπαίδευσή του στα εννέα του χρόνια, στα δεκατέσσερα συνόδευε ήδη τον πατέρα του σε αναμετρήσεις απέναντι σε ενήλικες και βαρύτερους αντιπάλους, και στα δεκαεπτά έλαβε Menkyo Kaiden.
Το 1890 βρέθηκε στο Τόκιο ως εκπαιδευτής σωματικής αντιπαράθεσης στη Μητροπολιτική Αστυνομία. Τον Ιανουάριο του 1891 αναμετρήθηκε με τον Takisaburo Tobari, τρίτο dan του Kodokan και ο ίδιος εκπρόσωπος της Tenjin Shinyō Ryu. Ο Tanabe αντέστρεψε την επίθεση του αντιπάλου του, τον καθήλωσε και τον έφερε σε πνιγμό. Η ήττα ήταν από τις βαρύτερες που είχε δεχθεί μέχρι τότε το Kodokan από παραδοσιακή σχολή, και έγινε αμέσως αντιληπτό ότι το αδύναμο σημείο του νέου συστήματος βρισκόταν στο έδαφος.
Ακολούθησαν δύο ακόμη αναμετρήσεις με τον ίδιο αντίπαλο, το 1892, με το ίδιο αποτέλεσμα. Ο Tanabe νίκησε στη συνέχεια σειρά ονομάτων του Kodokan, ανάμεσά τους τον Yamashita Yoshitsugu, και ζήτησε αναμέτρηση με τον ίδιο τον Jigoro Kano χωρίς να λάβει απάντηση.
Η στρατηγική του ne waza
Ο ίδιος ο Tanabe περιέγραφε τη μέθοδό του ως προϊόν προσωπικής παρατήρησης και όχι ως κληρονομιά της σχολής. Η βασική του ιδέα ήταν να αντέχει τις λαβές του αντιπάλου μέχρι εκείνος να εξαντληθεί, και μετά να επιστρέφει με πνιγμούς και κλειδώματα. Έμεινε γνωστός ως Newaza Tanabe.
Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τη Fusen Ryu. Η ιδέα ότι επρόκειτο για σχολή εξειδικευμένη στο έδαφος είναι μεταγενέστερη κατασκευή που στηρίχθηκε στην προσωπική δεινότητα ενός ανθρώπου. Ο ίδιος ο Tanabe, όταν κέρδιζε, απέδιδε τις νίκες στην ανωτερότητα της σχολής και όχι στη δική του ικανότητα, κάτι που τον βοήθησε να προβάλει το σύστημά του σε μια εποχή που το Kodokan κέρδιζε συνεχώς έδαφος. Στην πραγματικότητα ήταν εξίσου ικανός και στο tachi waza.
Η αντίδραση του Kodokan
Το 1895 ο Tanabe ήταν ένας από τους είκοσι εκπροσώπους που κλήθηκαν να στήσουν το τμήμα jujutsu της Dai Nippon Butoku Kai. Το 1898, σε επίδειξη ενώπιον του πρίγκιπα Yoshihito, τραυμάτισε σοβαρά το πόδι του αντιπάλου του με ashi garami. Στη συνέλευση που ακολούθησε, ο Kano πρότεινε την απαγόρευση της τεχνικής λόγω του κινδύνου μόνιμης βλάβης. Ο Tanabe διαφώνησε, με το επιχείρημα ότι ολόκληρη η τέχνη είναι εξίσου επικίνδυνη, αλλά η πρόταση πέρασε κατά πλειοψηφία.
Η ουσιαστικότερη απάντηση όμως δεν δόθηκε στη συνέλευση. Το Kodokan κάλυψε την αδυναμία του στο έδαφος. Ο Hajime Isogai εκπαιδεύτηκε συστηματικά στο newaza και οι τρεις αναμετρήσεις του με τον Tanabe, από το 1898 έως το 1900, έληξαν όλες ισόπαλες. Το πλεονέκτημα είχε εξαφανιστεί. Το Kodokan δεν νίκησε τη Fusen Ryu, την ενσωμάτωσε.
Η κληρονομιά
Ο Tanabe αρνήθηκε μέχρι τέλους να ενταχθεί επίσημα στο Kodokan, αν και δίδαξε στη Butoku Kai μέχρι το 1922 και έλαβε τον τίτλο Hanshi το 1927. Πέθανε στην Osaka το 1942.
Η ίδια η σχολή δεν αναπτύχθηκε ποτέ σε μεγάλη κλίμακα. Ο γιος του Teruo και οι δύο πιο γνωστοί συνεχιστές του, ο Taro Miyake και ο Yukio Tani, κατέληξαν στο Kodokan, ενώ ο δεύτερος μετέφερε το jujutsu στη Βρετανία και συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοσή του στην Ευρώπη.
Η αξία της Fusen Ryu δεν βρίσκεται στο μέγεθος. Βρίσκεται στο ότι μια μικρή σχολή, μέσα από έναν άνθρωπο, ανάγκασε το πιο επιτυχημένο σύστημα της εποχής του να αναθεωρήσει τη μεθοδολογία του. Είναι μια υπενθύμιση ότι στις παραδοσιακές πολεμικές τέχνες η ουσία δεν μετριέται σε αριθμούς, και ότι κάθε σύστημα, όσο ολοκληρωμένο και αν θεωρείται, έχει σημεία που περιμένουν να δοκιμαστούν.
Περπατάμε τον παλιό δρόμο. Ο παλιός δρόμος δεν διαφημίζεται, βρίσκεται από αυτούς που τον αναζητούν. Αν νιώθεις ότι αυτός ο δρόμος σε καλεί, επικοινώνησε μαζί μας.