Η ελεγκτική και καταπιεστική σχέση είναι ίσως η πιο ύπουλη μορφή απειλής που μπορεί να αντιμετωπίσει κανείς, ακριβώς επειδή δεν μοιάζει καθόλου με απειλή στην αρχή. Δεν ξεκινά με βία. Ξεκινά με κάτι που μοιάζει με αγάπη, με ενδιαφέρον, με προστατευτικότητα. Όταν η σωματική βία εμφανιστεί, αν εμφανιστεί, ο έλεγχος έχει ήδη εδραιωθεί εδώ και καιρό. Γι’ αυτό η πραγματική αυτοπροστασία σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ξεκινά από το χτύπημα, αλλά από την αναγνώριση του ελέγχου πολύ πριν γίνει σωματικός.
Πώς μεταμφιέζεται ο έλεγχος
Στα πρώτα στάδια, η ελεγκτική συμπεριφορά σχεδόν πάντα παρουσιάζεται ως κάτι θετικό. «Ανησυχώ για σένα». «Θέλω να περνάμε περισσότερο χρόνο μαζί». «Δεν μου αρέσει αυτή η παρέα, δεν σου κάνει καλό». Κάθε μία από αυτές τις φράσεις, μεμονωμένα, μπορεί να ακούγεται αθώα. Το πρόβλημα δεν είναι η μεμονωμένη φράση. Είναι το μοτίβο που χτίζεται σταδιακά από κάτω.
Ο έλεγχος προχωρά αργά, ακριβώς για να μην γίνει αντιληπτός. Πρώτα έρχεται η απομόνωση από φίλους και οικογένεια, συχνά ντυμένη ως ζήλια ή ως φροντίδα. Μετά ο έλεγχος των κινήσεων, του χρόνου, ακόμα και των οικονομικών. Έπειτα η συστηματική υποτίμηση, που κάνει το θύμα να αμφιβάλλει για την κρίση του και την αξία του. Όταν φτάσει αυτό το σημείο, ο καταπιεστής δεν χρειάζεται καν να ασκήσει βία. Έχει χτίσει ένα κλουβί από αμφιβολία και φόβο μέσα στο ίδιο το μυαλό του άλλου.
Τα σημάδια που πρέπει να αναγνωρίζουμε
Υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις που, όταν εμφανίζονται μαζί, σχηματίζουν μια καθαρή εικόνα. Η σταδιακή αποκοπή από τους ανθρώπους που νοιάζονται για σένα. Η αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να δικαιολογείσαι ή να ζητάς άδεια. Ο φόβος για την αντίδραση του άλλου που σε κάνει να αλλάζεις τη συμπεριφορά σου. Οι απότομες εναλλαγές ανάμεσα σε θυμό και τρυφερότητα, που σε κρατούν σε διαρκή αβεβαιότητα. Η αίσθηση ότι ποτέ δεν κάνεις κάτι αρκετά καλά.
Κανένα από αυτά δεν αφήνει σημάδι στο σώμα. Αφήνουν όμως βαθιά σημάδια στην ψυχή, και είναι ακριβώς αυτά τα σημάδια που προετοιμάζουν το έδαφος για τη σωματική βία αργότερα. Όταν κάποιος μάθει να τα διαβάζει νωρίς, αποκτά τη δυνατότητα να αντιδράσει όσο ακόμα έχει τη δύναμη και την καθαρότητα να το κάνει.
Γιατί η αναγνώριση είναι η πραγματική άμυνα
Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα, διδάσκουμε ότι η αυτοπροστασία είναι πρώτα από όλα καθαρή αντίληψη της πραγματικότητας. Η ικανότητα να ονομάσεις αυτό που σου συμβαίνει είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα. Όσο ο έλεγχος παραμένει ανώνυμος, μεταμφιεσμένος σε αγάπη ή φροντίδα, διατηρεί τη δύναμή του. Τη στιγμή που το θύμα τον αναγνωρίζει για αυτό που πραγματικά είναι, η εξουσία του αρχίζει να καταρρέει.
Αυτή η αναγνώριση δεν είναι εύκολη, επειδή απαιτεί να παραδεχτεί κανείς μια δυσάρεστη αλήθεια για έναν άνθρωπο που αγάπησε ή εμπιστεύτηκε. Όμως είναι ακριβώς αυτή η τόλμη να δεις καθαρά που αποτελεί τη βάση κάθε πραγματικής προστασίας. Η σωματική δεξιότητα έχει αξία μόνο όταν χτίζεται πάνω σε αυτή την καθαρότητα.
Η σωματική διάσταση όταν χρειαστεί
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η καταπιεστική σχέση κλιμακώνεται σε σωματική βία. Εδώ η εκπαίδευση αποκτά διαφορετική σημασία. Η αυτοπεποίθηση που χτίζεται μέσα από σοβαρή εκπαίδευση δεν είναι μόνο σωματική. Είναι ψυχολογική. Ένας άνθρωπος που έχει ανακτήσει την αίσθηση της αξίας του και της σωματικής του ικανότητας είναι πολύ πιο δύσκολο να εγκλωβιστεί ξανά σε έναν κύκλο ελέγχου.
Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα βλέπουμε την αυτοπροστασία ως κάτι ολοκληρωμένο. Δεν αφορά μόνο το πώς αντιδράς σε ένα χτύπημα, αλλά το πώς αναγνωρίζεις την απειλή προτού γίνει σωματική, πώς διατηρείς την καθαρότητα της σκέψης σου και πώς αρνείσαι να ζήσεις υπό τον έλεγχο κανενός. Η ελευθερία αρχίζει από τη στιγμή που βλέπεις την αλήθεια χωρίς φόβο.
Η πραγματική αυτοπροστασία δεν ξεκινά από τη γροθιά. Ξεκινά από την ικανότητα να αναγνωρίζεις έγκαιρα την απειλή, να προστατεύεις την αξιοπρέπειά σου και να διατηρείς την ελευθερία της σκέψης σου.
Στο Koden Arashi Dojo στη Λάρισα περπατάμε τον παλιό δρόμο. Ο παλιός δρόμος δεν διαφημίζεται· βρίσκεται από αυτούς που τον αναζητούν. Αν νιώθεις ότι αυτός ο δρόμος σε καλεί, είμαστε εδώ.